مرجع سایتها و مقالات دامپزشکی و دامپروری

مسعود عليخاني، مصطفي شاهزيدي، غلامرضا قرباني و حميد رضا رحماني¹

1- به ترتيب استاديار. دانشجوی كارشناسي ارشد ، استاد واستاد يار گروه علوم دامی ،دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

چكيده

در يك طرح مربع لاتين 3x 3 با دو تكرار 6 راس گاو نژاد هلشتاينِ چند بارزائیده  جهت بررسي تاثير آنزيم فيبروليتيك بر عملكرد وقابليت هضم غذا، استفاده شدند. تيمارهاي آزمايشي شامل: 1) جيره پايه، شاهد (40 درصد یونجه خشک  و60 درصد كنسانتره، 2)  جيره حاوي آنزيم فیبرولتیک اسپري شده بر روي بخش كنسانتره (9/0 ميلي ليتر آنزيم به ازاء هر كيلوگرم ماده خشك و 3) جيره حاوي آنزيم اسپري شده بر روي بخش علوفه  بود. ميزان توليد شير و شير تصحيح شده در تيمار 2 نسبت به ساير تيمارها افزايش يافت) 05/0(p<. قابليت هضم ماده خشك‌مصرفي، ماده آلي، ديواره سلولي، ديواره سلولي فاقد همي‌سلولز و ديواره سلولي دريافتي در تيمارهاي 2 و3 نسبت به تيمار شاهد افزايش معني‌داري پيدا كرد) 05/0(p<. نتايج اين آزمايش نشان داد كه استفاده از آنزيم در جيره گاوها در اواسط دوره شيردهي سبب افزايش مقدار شير توليدي،قابليت هضم مواد مغذي و مقدار خوراك مصرفي می شود بدون اينكه در تركيبات شير اثري داشته باشد.

مقدمه

سلولز و همي سلولزاز اجزء اصلي علوفه هستندكه تا حدودي توسط آنزيمهاي سلولاز و زايلاناز ميكروبها، پروتوزوآها و قارچهاي شكمبه اي هضم مي گردند [1]. باكتري هاي مولد سلولاز، در شكمبه حيوان شديداً به تغییرات  pH  حساس بوده و در pH کمتر از6 رشد آنها متوقف مي شود. اضافه كردن آنزيمهای سلولاز و زايلاناز به جيره، ازجمله  دستاوردها‌يي است كه به منظور شروع زودتر هضم و بدست آوردن هضم كاملتر قسمت فيبري انجام مي‌گيرد[3]. از خصوصيات اين آنزيم‌ها آن است كه نسبت به آنزيم مشابه طبيعي خود داراي حساسيت كمتري نسبت به نوساناتH ‌ pبوده ودرسطح وسيع تري عمل نموده و در pH  پائینتراز 6 هم فعال خواهند بود [2]. هدف از اين مطالعه بررسي اثراستفاده ازآنزيم اگزوژئوس تجزيه كننده فيبر برعملکرد گاوهای هلشتاین با جيره‌هايي بر اساس علوفه يونجه در اواسط شيرواري بود.

مواد و روشها

در يك طرح مربع لاتين    3x 3 با دو تكرار 6 راس گاو نژاد هلشتاينِ چند بارزائیده با متوسط روز‌هاي شيرواري 20 ± 123 و متوسط تولید1 ±5 /28 جهت بررسي تاثير آنزيم فيبروليتيك بر عملكرد وقابليت هضم غذا، استفاده شدند. تيمارهاي آزمايشي شامل: 1) جيره پايه، شاهد (40 درصد یونجه خشک  و60 درصد كنسانتره، 2)  جيره حاوي آنزيم فیبرولتیک اسپري شده بر روي بخش كنسانتره (9/0 ميلي ليتر آنزيم به ازاء هر كيلوگرم ماده خشك و 3) جيره حاوي آنزيم اسپري شده بر روي بخش علوفه  بود.

آنزيم فيبرولايتيک مورد استفاده در اين آزمايش با نام تجاري پروموت از شركت بيوونستهيه شد و فعاليت آن بر پايه روش ميلر ارزيابي شد [6] که به ترتیب دارای فعالیتهای آنزیمی 1437و 788 و 7479 واحد آنزیمی برای اگزوسلولاز و اندوسلولاز و زایلانز در هر میلی لیتر بود . مقدار آنزيم استفاده شده 9/0 سي سي براي هر كيلوگرم ماده خشك بود  که طبق توصيه شركت 4 برابر نيز رقيق گرديد و 24 ساعت قبل از خوراک دهی با يك سم پاش دستي بر روي خوراك‌ها پاشيده مي‌شد. اين آزمايش به مدت 60 روز در سه دوره‌هاي 20 روزه انجام شد داده‌هاي آزمايش با نرم افزار SAS تجزية آماري شدند و از آزمون دانكن براي مقايسه ميانگين‌ها استفاده شد.

نتايج و بحث

از نظر آماري تنها بين ميانگين خوراك مصرفي روزانه تيمار 2 و 3 با تيمار 1 در مجموع مربعات اختلاف معني داري (05/0 p<)

مشاهده شد ( جدول1). در تعداد زيادي از تحقيقات انجام شده تاثير مثبت آنزيم‌هاي فيبرولايتيك اگزوژنوس در افزايش خوراك مصرفي روزانه گزارش شده است [10.5].

شِِِیر تولیدی روزانه تنها بين تيمار 2و 1 دارای اختلاف معني دار (05/0p<) بود. در آزمايشي كه برروي گاوهاي در اوائل شيرواري انجام شد ميزان شير توليدي در اثر اضافه كردن آنزيم فيبرولايتيك اگزوژنوس به قسمت كنسانتره جيره 10 درصد افزايش نشان داد. كانگ و همكاران گزارش كردند كه اضافه كردن آنزيم فيبرولايتيك اگزوژنوس به قسمت علوفه جيرة گاوهاي در اواسط شيرواري، ميزان توليد شير را تا 8/1 كيلوگرم در روز افزايش مي‌دهد. [5].

میانگین قابليت هضم ماده خشك در تيمارهاي 2و3 نسبت به تيمار1 دارای تفاوت معني دار(01/0P<) بود. يانگ وهمكاران گزارش كردند كه كاربرد آنزيم اگزوژنوس فيبرولايتيك در جيره گاوهاي شيرده سبب افزايش معني داري در قابليت هضم ماده خشك مي‌شود [9].

از نظر آماري بين ميانگين قابليت هضم ماده آلي بين تيمارهاي 2و3 با تيمار1 تفاوت معني داري (01/0P<) مشاهده شد. ساتون وهمكاران گزارش كردند كه درگاوهاي شيرده تغذيه شده با آنزيم اگزوژنوس فيبرولايتيك قابليت هضم ماده آلي افزايش يافته است، نكته قابل توجه در اين آزمايش افزايش اندك قابليت هضم ماده آلي در شكمبه نسبت به كل دستگاه گوارش است [8].

ميانگين قابليت هضم ديواره سلولي‌  تيمارهاي 2و3 نسبت به تيمار1 تفاوت معني دار(01/0P<) نشان داد. در تعدادي از تحقيقات گزارش شده كه اضافه كردن آنزيم به جيره گاوهاي شيرده سبب افزايش قابليت هضم ديواره سلولي‌ مي‌شود ولي اين افزايش قابليت هضم ديواره سلولي‌ درسرتاسر دستگاه گوارش به صورت يكسان مشاهده نمي‌شود [9].

ميانگين قابليت هضم ديواره سلولي‌ فاقد همي‌سلولز در بين تيمارهاي 2و3 نسبت به تيمار1 تفاوت معني دار(01/0P<) نشان داد. در مطالعات دیگرنیر قابلت هضم ديواره سلولي‌ فاقد همي‌سلولز درگاوهاي شيرده تغذيه شده با آنزيم نسبت به گروه كنترل افزايش معني داري پيدا كرده است [9و7] .

pH شكمبه از نظرآماري بين ميانگين تيمارهاي مختلف تحت تاثیر قرار نگرفت. ساتون وهمكاران گزارش كردند كه مصرف آنزيم در جيره گاوهاي شيرده سبب تغيير معني داري در pH شكمبه نمي‌شود، ولي مدت زمان ماندگاري pH در زير 5/5 درگروه شاهد به صورت معني داري زيادتر از گروه تغذيه شده با آنزيم است [9].

از نظر آماري بين ميانگين ديواره سلولي‌ دريافتي  تيمارهاي 2و3 با تيمار1 تفاوت معني داري (01/0P<) مشاهده شد. در آزمايشي كه نولتون و همكاران بر روي گاوهاي دراوائل و اواسط شيرواري انجام دادند مصرف آنزيم سبب افزايش ديواره سلولي‌ دريافتي در هر دو دسته از گاوهاي شيرده گرديد، دليل اين امر را افزايش درخوراك مصرفي روزانه دانسته اند [4]

يانگ و همكاران گزارش كردند كه مصرف آنزيم سبب افزايش معني داري در ميزان ديواره سلولي‌ دريافتي درگاوهاي در اوائل شيرواري مي‌شود [10]. در اين آزمايش دليل اصلي افزايش مصرف ديواره سلولي‌ افزايش خوراك مصرفي است.

نتيجه‌گيري

اضافه كردن آنزيم به قسمت كنسانتره سبب افزايش توليد شير گرديد . اضافه كردن آنزيم به علوفه هرچند سبب افزايش توليد شير گرديد ولي اين افزايش در مقايسه با اضافه كردن آنزيم به قسمت كنسانتره اندك بود. امتياز وضعيت بدني تحت تاثير مصرف آنزيم قرار نگرفت.

جدول 1- مقایسه میانگین تیمارها برای مصرف خوراک، قابلیت هضم تولید شیر و اجزاء آن

1-جيره‌هاي آزمايشي به ترتيب عبارتند از 1- جيره شاهد 2- جيره داراي آنزيم اضافه شده به كنسانتره(9/0 سي سي آنزيم) و 3- جيره داراي آنزيم اضافه شده علوفه(9/0 سي سي آنزيم)

2- خطای استاندارد

توضيح حروف :در هر رديف اعدادي كه با حروف غير متشابه نشان داده شده‌اند  از نظر آماري داراي تفاوت معني‌داري می­باشند.

منابع

1.   Beauchemin, K. A., Colombatto, D., Morgavi, P and Yang, W. Z. 2003. Use of exogenous fibrolytic enzymes to improve feed utilization by ruminants. J Anim Sci, 81(E. Suppl. 2):E37–E47

2.   Beauchemin, K. A., and. Rode, L. M. 1996. Use of feed enzymes in ruminant nutritionin Animal Science Research and Development–Meeting Future Challenges . Page 103

3.   Beauchemin, K. A., Rode, L. M., and. Karren, D. 1999. Use of feed enzymes in feedlot finishing diets. Can. J. Anim. Sci. 79:243–246.

4.   Knowlton, F. J., McKinney, M. and Cobb, C.2002. Effect of a Direct-Fed Fibrolytic Enzyme Formulation on Nutrient Intake, Partitioning, Excretion in Early and Late Lactation Holstein Cows.J Dairy Sci. 8512:3328 - 3335.

5.   Kung, L., Jr. Treacher, R. J., Nauman, G. A,. Smagala, A. M., Endres, K. M and Cohen, M. A. 2000. The effect of treating forages with fibrolytic enzymes on its nutritive value and lactation performance of dairy cows. J. Dairy Sci. 83:115–122

6.   Miller, G. L. 1959. Use of dinitrosalicylic acid reagent for determination of reducing sugar.Anal.Chem.31:426–428

7.   Nsereko, V. L., Beauchemin, K. A., Morgavi, D. P., Rode, L. M,. Furtado, A. F., McAllister, T. A., Iwaasa, A. D., Yang, W. Z and Wang, Y. 2002. Effect of a fibrolytic enzyme preparation from Trichoderma longibrachiatum on the rumen microbial population of dairy cows. Can. J. Microbiol. 48:14–20.

8.   Sutton, J. D ., Phipps, R. H., Beever, D. E., Humphries, D. J., Hartnell, G. F., Vicini, J. L and Hard, D. L. 2003. Effect of method of application of a fibrolytic enzyme product on digestive processes and milk production in holstein-friesian cows. J. Dairy Sci. 86:546-556

9.   Yang, W. Z., Beauchemin., K. A and Rode, L. M. 1999. Effects of enzyme feed additives on extent of digestion and milk production of lactating dairy cows. J. Dairy Sci. 82:391–403.

10.    Yang, W. Z., Beauchemin, K. A and Rode, L. M. 2000. A comparison of methods of adding fibrolytic enzymes to lactating cow diets. J. Dairy Sci. 83:2512–2520.

Summary

In a duplicated 3 × 3 Latin-square experiment six multiparous lactating Holstein cows, (123 ± 20 days in milk) were used to determine the effect of direct-fed fibrolytic enzyme on thier performance and feed digestibility. Treatments diets were included of: 1) control (bases diet with forage to concentrate ratio of 40:60 2) Enzyme (Pro-Mote^®; Biovance Technologies Inc., Omaha, NE) containing diet sprayed on concentrate portion of ration (.0/9 ml/kg DM) and 3) Enzyme containing diet sprayed on forage portion of Ration .Milk and 4% FCM yield was greater in cows used treatment diet 2 than other treatments (P < 0.05). Digestibility of DM, OM, NDF and ADF and feed and NDF intake were greater for cows used treatments 2 and 3 than treatment 1 (P<0.05).The result of experiment inducted that, supplementing mid lactation dairy cows with fibrolytic enzyme has the potential to enhance milk yield and nutrient digestibility and feed intake of cows in without changing milk composition.

 برگرفته از: وبلاگ گروه علوم دامي دانشگاه آزاد اسلامی مشهد